Theo Quyết định số 3485/QĐ-BNNMT, công tác kiểm tra, giám sát sản phẩm OCOP nhằm bảo đảm thực hiện đầy đủ, đáp ứng các yêu cầu theo Bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP và hồ sơ sản phẩm đã được cấp có thẩm quyền công nhận. Qua đó, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý các sản phẩm không còn đáp ứng yêu cầu, có dấu hiệu vi phạm quy định về sản phẩm OCOP và pháp luật có liên quan; góp phần bảo vệ uy tín, giá trị, thương hiệu OCOP Việt Nam và quyền lợi của người tiêu dùng.
Đồng thời nâng cao trách nhiệm của chủ thể OCOP trong duy trì chất lượng, tiêu chuẩn, điều kiện sản xuất, nguồn gốc nguyên liệu, giá trị đặc trưng của sản phẩm, trách nhiệm về bảo vệ môi trường và các nội dung đã được đánh giá, phân hạng theo Bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP. Cùng với đó, kiểm tra, giám sát việc tổ chức đánh giá, phân hạng và quản lý sản phẩm OCOP tại các địa phương; kịp thời hướng dẫn, chấn chỉnh các nội dung thực hiện chưa đúng quy định, kiến nghị xử lý theo thẩm quyền (nếu có); tổng hợp những khó khăn, vướng mắc, bất cập trong thực tiễn để đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý sản phẩm OCOP.
Sản phẩm OCOP 5 sao - đèn lồng treo mây tre đan Đức Phong vươn tầm quốc tế (Ảnh ST)
Nguyên tắc lựa chọn đối tượng kiểm tra , giám sát
Theo Quyết định, đối tượng kiểm tra, giám sát gồm: Sản phẩm OCOP 5 sao đang trong thời hạn chứng nhận; sản phẩm OCOP 3 sao, 4 sao trong trường hợp cần thiết theo yêu cầu quản lý. Chủ thể có sản phẩm OCOP thuộc đối tượng kiểm tra, giám sát. Cơ quan tham mưu quản lý OCOP cấp tỉnh, UBND cấp xã và các cơ quan, đơn vị liên quan đến công tác quản lý, đánh giá và phân hạng sản phẩm OCOP.
Việc lựa chọn sản phẩm OCOP và địa phương để thực hiện kiểm tra, giám sát thực hiện theo phương pháp quản lý rủi ro, ưu tiên các trường hợp: Sản phẩm OCOP 5 sao đang còn hiệu lực công nhận; Sản phẩm OCOP có phản ánh, kiến nghị, khiếu nại của tổ chức, cá nhân thông tin cảnh báo của cơ quan quản lý nhà nước, phương tiện thông tin đại chúng hoặc người tiêu dùng.
Sản phẩm OCOP có dấu hiệu vi phạm các chỉ tiêu, tiêu chí theo Bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP, sử dụng nhãn hiệu OCOP, hạng sao OCOP hoặc nội dung quảng bá không phù hợp với quyết định, giấy chứng nhận được cơ quan có thẩm quyền cấp.
Bảo đảm tính đại diện về nhóm sản phẩm, loại hình chủ thể và các địa phương theo vùng, miền hoặc có dấu hiệu bất cập trong công tác đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP.
Tăng cường kiểm tra, giám sát việc duy trì chất lượng sản phẩm OCOP
Nội dung kiểm tra, giám sát tập trung vào việc duy trì các tiêu chí của sản phẩm theo hồ sơ đã được đánh giá, phân hạng. Trong đó, chú trọng nguồn gốc sản phẩm, nguyên liệu; các yếu tố đặc trưng, giá trị địa phương; chất lượng sản phẩm; tiêu chuẩn, quy chuẩn, công bố chất lượng; bao bì, nhãn hàng hóa và truy xuất nguồn gốc.
Cùng với đó là việc thực hiện các yêu cầu về bảo vệ môi trường, trách nhiệm xã hội, phát triển bền vững và quyền sở hữu, quyền sử dụng các đối tượng sở hữu trí tuệ liên quan đến sản phẩm.
Việc sử dụng nhãn hiệu, biểu trưng OCOP trên sản phẩm, bao bì, biển hiệu, website, mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và các kênh phân phối cũng thuộc phạm vi giám sát. Các trường hợp sử dụng nhãn hiệu OCOP đối với sản phẩm chưa được chứng nhận, hết thời hạn chứng nhận hoặc có khả năng gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng sẽ được xem xét, xử lý theo quy định.
Đối với nhóm dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và điểm du lịch, công tác kiểm tra tập trung vào việc duy trì tài nguyên, sản phẩm, dịch vụ du lịch, chất lượng phục vụ, bản sắc văn hóa, môi trường và sự tham gia của cộng đồng.
Bên cạnh kiểm tra trực tiếp sản phẩm, sẽ chú trọng kiểm tra công tác quản lý, đánh giá và phân hạng sản phẩm OCOP tại địa phương. Các nội dung được kiểm tra gồm: Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ sản phẩm; thành lập, tổ chức hoạt động của Tổ tư vấn và Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp tỉnh; việc đánh giá, chấm điểm theo Bộ tiêu chí; quy trình phê duyệt, cấp Giấy chứng nhận và công bố kết quả. Công tác quản lý hồ sơ, dữ liệu sản phẩm sau chứng nhận; hoạt động kiểm tra, giám sát sau chứng nhận và việc xử lý, thu hồi Giấy chứng nhận đối với sản phẩm thuộc trường hợp phải thu hồi cũng được đưa vào nội dung kiểm tra khi cần thiết…
Trách nhiệm của địa phương và chủ thể OCOP
Bộ Tài nguyên và Môi trường đề nghị UBND các tỉnh, thành phố c ăn cứ yêu cầu quản lý, thành lập và tổ chức các Đoàn kiểm tra, giám sát sản phẩm OCOP trên địa bàn, đảm bảo yêu cầu, nguyên tắc và hiệu quả theo quy định tại Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg ngày 22/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ.
Đồng thời chỉ đạo cơ quan tham mưu quản lý OCOP phối hợp với Đoàn kiểm tra, giám sát của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu và thông tin theo yêu cầu. Chỉ đạo chủ thể OCOP, cơ quan quản lý OCOP cấp tỉnh và các đơn vị liên quan (nếu có) thực hiện các nội dung khắc phục sau kiểm tra, giám sát.
Cùng với đó, xem xét, xử lý hoặc thu hồi quyết định công nhận, Giấy chứng nhận đối với sản phẩm OCOP 3 sao, 4 sao thuộc trường hợp phải thu hồi theo thẩm quyền. Báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường kết quả kiểm tra, giám sát; xử lý và khắc phục theo yêu cầu.
Chủ thể OCOP t ổ chức thực hiện việc duy trì các tiêu chí của sản phẩm theo hồ sơ đã được đánh giá, phân hạng nhận. Cung cấp trung thực, đầy đủ hồ sơ, tài liệu và thông tin phục vụ kiêm tra, giám sát. Tạo điều kiện để cơ quan có thẩm quyền thực hiện kiểm tra, giám sát theo quy định. Thực hiện đầy đủ yêu cầu khắc phục sau kiểm tra, giám sát.
H.B ( Tổng hợp )
https://nghean.gov.vn/kinh-te/thuc-hien-quy-dinh-ve-cong-tac-kiem-tra-giam-sat-san-pham-ocop-1053099
