Khi chính quyền kiến tạo vì dân-Bài 1: 'Đường' đến chính quyền ngắn lại

QTO - Là vùng đất còn nhiều gian khó, Quảng Trị đã không ngừng nỗ lực trên hành trình phát triển, từng bước tạo nên những đổi thay tích cực trên nhiều lĩnh vực. Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, sự đổi mới bắt đầu từ những việc gần dân: Mang thủ tục đến tận nhà, lắng nghe ý kiến qua nền tảng số, cùng người dân tháo gỡ khó khăn trong sản xuất và đời sống… Từ vùng biển đến bản làng miền núi, mỗi cách làm đều hướng đến mục đích chung là tạo điều kiện để người dân có thêm cơ hội và chủ động vươn lên.

Trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, khoảng cách với người dân không chỉ là những cung đường. Đó còn là khoảng cách trong tiếp cận dịch vụ công, kỹ năng số và khả năng kết nối với chính quyền. Ở cơ sở, khoảng cách ấy đang được thu hẹp bằng những cách làm sáng tạo, với tinh thần: Khi người dân khó đến với chính quyền, chính quyền chủ động bước về phía dân.

Chính quyền tìm đến người dân

Sau một lần bị ngã gãy chân, hơn 11 năm nay, bà Phạm Thị Điền, 70 tuổi, ở thôn Lạc Sơn, xã Tuyên Hóa gần như chỉ có thể ngồi một chỗ. Nguyện vọng cắt một phần đất chuyển nhượng cho con gái cũng trở nên khó khăn, vì bà phải trực tiếp ký xác nhận vào hồ sơ. Gia đình loay hoay tính cách đưa bà đến trụ sở UBND xã. Trước tình huống này, cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công (PVHCC) xã Tuyên Hóa đã trực tiếp mang hồ sơ đến tận nhà hỗ trợ. Rơm rớm nước mắt, bà Điền chia sẻ: “May có các cháu cán bộ xã đến tận nhà hướng dẫn tận tình, hỗ trợ tôi và gia đình hoàn thành thủ tục. Tôi hết sức cảm ơn”.

Bà Điền là 1 trong 20 trường hợp thuộc nhóm yếu thế được cán bộ xã Tuyên Hóa đến tận nhà hỗ trợ hoàn thành các thủ tục hành chính liên quan trực tiếp đến quyền lợi của mình.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tuyên Hóa mang hồ sơ đến tận nhà hỗ trợ bà Phạm Thị Điền, ở thôn Lạc Sơn - Ảnh: H.L

Xã Tuyên Hóa được hình thành trên cơ sở sáp nhập 4 xã. Địa bàn rộng, có khu dân cư cách trung tâm xã từ 10 đến hơn 17km. Trong khi đó, nhiều nhiệm vụ trước đây ở cấp huyện được chuyển về cấp xã, khối lượng công việc tăng lên.

Để khoảng cách địa lý không trở thành rào cản, tháng 3/2026, mô hình “Chính quyền lưu động vì Nhân dân phục vụ” được triển khai. Trung tâm PVHCC xã phối hợp với các phòng chuyên môn, Tổ công nghệ số cộng đồng và thôn tổ chức các điểm phục vụ lưu động tại nhà văn hóa, cụm dân cư. Với những trường hợp đặc biệt, cán bộ trực tiếp đến tận nhà.

Qua 4 đợt lưu động, hơn 300 lượt công dân được hướng dẫn, tư vấn, tiếp nhận thủ tục, gần 300 thủ tục hành chính được giải quyết, 20 trường hợp được hỗ trợ tận nhà. Cùng với đưa dịch vụ công về gần dân hơn, việc hướng dẫn người dân nâng cao kỹ năng số cũng được đẩy mạnh.

Theo ông Trần Khánh Linh, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Tuyên Hóa, mô hình là sự thay đổi về tư duy và cách thức phục vụ, góp phần tháo gỡ các “nút thắt” về khoảng cách địa lý, kỹ năng số và sự kết nối giữa chính quyền với người dân. Để cách làm đi vào thực chất, Đảng ủy, UBND xã xác định cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân phải gắn kết, lấy người dân làm trung tâm và sự hài lòng của người dân làm thước đo. Từ đó, chính quyền chủ động tìm cách đáp ứng nhu cầu của dân, đồng thời kiểm tra đến cùng những việc đã cam kết.

Mô hình “Chính quyền lưu động vì Nhân dân phục vụ” ở Tuyên Hóa đã góp phần tháo gỡ các “nút thắt” về khoảng cách địa lý, kỹ năng số và sự kết nối giữa chính quyền với người dân - Ảnh: CTV

Khi thẩm quyền được trao về cơ sở

Ông Nguyễn Thanh Phong, ở tổ dân phố (TDP) Quảng Thuận, phường Bắc Gianh không giấu được niềm vui khi cầm trên tay giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, khép lại hơn 20 năm câu chuyện tranh chấp, khiếu kiện, nhiều lần hòa giải giữa hai gia đình.

“Tôi mừng quá phát khóc, đêm đó không ngủ được luôn. Vợ đau ốm lâu năm, điều kiện kinh tế gia đình cũng có hạn, nếu sự vụ cứ kéo dài mãi, không ổn định được, tôi không biết ra sao nữa. Chính quyền phường Bắc Gianh cùng TDP đã lắng nghe, giải quyết một cách quyết liệt, nhanh chóng nhưng phân minh, thấu tình, đạt lý nên hai bên đều cảm thấy toại nguyện. Và quan trọng là anh em chúng tôi giữ lại được tình thân”, ông Phong cho hay.

Ông Nguyễn Thanh Phong vui vì chính quyền phường Bắc Gianh đã lắng nghe, giải quyết vụ việc quyết liệt, nhanh chóng và thấu tình, đạt lý - Ảnh: H.L

Bà Trần Ngọc Hương, Phó Chủ tịch UBND phường Bắc Gianh là chủ tịch hội đồng hòa giải vụ việc cho biết: Việc cấp xã được giao thẩm quyền thẩm định, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu có vai trò quan trọng trong quá trình tháo gỡ vụ việc, khi cán bộ địa phương được chủ động xử lý, giải quyết công việc. Trước đây, hồ sơ phải qua cấp xã, cơ quan chuyên môn cấp huyện rồi lãnh đạo UBND cấp huyện xem xét, ký duyệt.

Nhưng hiện nay, với hệ thống chính quyền địa phương 2 cấp, Luật Đất đai 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành luật đã có nhiều sửa đổi, công dân nộp và nhận kết quả tại TTPVHCC phường nên các thủ tục hành chính được nhanh chóng và thuận tiện hơn.

Nhưng để chính quyền thực sự gần dân, thêm thẩm quyền thôi là chưa đủ, cách phục vụ cũng phải thay đổi. Với không ít người, đó đơn giản là có thêm một ngày để làm thủ tục.

Mô hình “Ngày thứ 7: Chính quyền tận tâm-Người dân thuận tiện” được UBND phường Bắc Gianh tổ chức lưu động sáng 19/9/2026 tại tổ dân phố Mỹ Hòa - Ảnh: H.L

Ông Trần Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm PVHCC phường Bắc Gianh cho biết, mô hình “Ngày thứ 7: Chính quyền tận tâm-Người dân thuận tiện” ra đời xuất phát từ nhu cầu của những công dân khó sắp xếp thời gian trong giờ hành chính và cần được hướng dẫn về hồ sơ, thủ tục. Khi nhu cầu đến trung tâm giảm dần, phường điều chỉnh cách làm: Đưa dịch vụ lưu động về từng TDP vào ngày nghỉ, thông báo trước qua loa truyền thanh, nhóm zalo cộng đồng, fanpage để người dân chủ động đăng ký.

Từ tháng 5/2026 đến nay, mô hình đã hỗ trợ hơn 190 lượt công dân có nhu cầu liên quan đến đất đai, hơn 230 lượt công dân ở các thủ tục khác và khoảng 350 trường hợp tích hợp thông tin vào tài khoản định danh điện tử VNeID.

Sau những khoảng cách được thu hẹp

Rút ngắn khoảng cách với người dân cũng đồng nghĩa với việc cán bộ phải đi thêm một quãng đường, làm thêm một phần việc. Phía sau mỗi chuyến chính quyền lưu động là thời gian, công sức cán bộ dành cho cơ sở; phía sau những ngày thứ 7 tiếp dân là thời gian nghỉ được dành lại cho công việc; phía sau thẩm quyền được trao về cơ sở là trách nhiệm lớn hơn của những người trực tiếp xử lý công việc.

Chị Nguyễn Thị Thu Hương là chuyên viên phụ trách lĩnh vực chứng thực của Trung tâm PVHCC phường Bắc Gianh mỗi ngày vẫn đi làm với quãng đường gần 25km. Chồng là bộ đội công tác xa, con nhỏ đang học mẫu giáo, mọi việc ở nhà đành cậy nhờ người thân.

Chị Nguyễn Thị Thu Hương, chuyên viên Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Bắc Gianh hỗ trợ người dân giải quyết thủ tục hành chính trong ngày thứ 7, 19/9/2026 - Ảnh: H.L

“Từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, địa bàn rộng hơn, khối lượng công việc tăng lên. Trong khi ngày càng nhiều thủ tục gắn với mã định danh cá nhân và môi trường số, những thứ không phải ai cũng dễ dàng tiếp cận thì hầu hết khách đến giao dịch đều đã lớn tuổi, vì người trẻ phần lớn đi lao động xa quê”, chị Hương cho hay.

Để người dân có thể hoàn thành công việc trong ngày, cán bộ ưu tiên xử lý hồ sơ giấy trong giờ hành chính, còn hồ sơ điện tử được tranh thủ giải quyết vào giờ nghỉ trưa, ngoài giờ. Có hôm về đến nhà, chị vẫn mở máy tính làm việc đến 9-10 giờ đêm.

"Là người cán bộ, công chức, có một phần nào hy sinh thời gian riêng của mình cũng để làm tốt phần việc được Đảng và Nhà nước giao. Bởi chúng tôi xác định: Thủ tục hành chính của địa phương, của người dân có giải quyết được, người dân yên lòng thì chính quyền mới vững”, chị Hương chia sẻ.

“Nếu cán bộ chủ động thêm một bước thì người dân có thể bớt một chuyến đi, tiết kiệm thời gian và chi phí. Đó không phải là làm thay người dân, mà là trách nhiệm của một nền hành chính phục vụ”, ông Phạm Ngọc Chiến, Giám đốc Trung tâm PVHCC xã Tuyên Hóa cho hay.

Khoảng cách giữa chính quyền và người dân gần lại, khi chính quyền chủ động “bước” về phía dân - Ảnh: H.L

Từ ngày 1/1 đến 31/8/2026, Trung tâm PVHCC xã Tuyên Hóa tiếp nhận 3.896 hồ sơ, giải quyết 3.750 hồ sơ; phường Bắc Gianh tiếp nhận 5.388 hồ sơ, giải quyết 5.315 hồ sơ. Các hồ sơ đều được giải quyết đúng hạn, hầu hết trước hạn.

Đằng sau những thủ tục được giải quyết đúng hạn, những chuyến chính quyền lưu động hay những ngày thứ 7 tiếp dân là sự thay đổi trong cách nghĩ, cách làm và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ ở cơ sở. Khoảng cách giữa người dân với chính quyền vì thế không chỉ được rút ngắn bằng những điểm phục vụ mới, mà trước hết bằng sự chủ động bước về phía dân.

Nhóm phóng viên Thời sự

https://baoquangtri.vn/chinh-tri/202609/khi-chinh-quyen-kien-tao-vi-dan-bai-1-duong-den-chinh-quyen-ngan-lai-2155c6f/

>>> Bài 2: Khoảng cách không còn giới hạn