Giá xăng dầu trong nước vừa có thêm một kỳ tăng mạnh. Từ 15 giờ ngày 24/9, xăng E5RON92 tăng 1.258 đồng/lít, lên mức không cao hơn 26.397 đồng/lít; xăng E10RON95-III tăng 1.451 đồng/lít, lên 27.087 đồng/lít.

Đây đã là kỳ tăng thứ tư liên tiếp của giá xăng. Sau 4 lần điều chỉnh, E5RON92 tăng tổng cộng 4.634 đồng/lít, E10RON95-III tăng 4.485 đồng/lít. Giá dầu diesel cũng trải qua 3 kỳ tăng liên tiếp, lên mức không cao hơn 30.497 đồng/lít.

Diễn biến này đưa giá xăng lên mức cao nhất trong khoảng 6 tháng. Với doanh nghiệp, đặc biệt là các lĩnh vực vận tải, logistics và sản xuất sử dụng nhiều nhiên liệu, những đợt tăng giá liên tiếp nhanh chóng tạo thêm sức ép lên chi phí đầu vào.

Xăng dầu không chỉ là chi phí trực tiếp của doanh nghiệp vận tải. Khi giá nhiên liệu tăng, chi phí vận chuyển hàng hóa có thể tăng theo và tác động tới doanh nghiệp sản xuất, phân phối. Trong bối cảnh phải cân đối giá thành để giữ sức cạnh tranh, biến động mạnh của nhiên liệu khiến bài toán chi phí càng khó tính toán.

Đáng chú ý, giá xăng dầu tăng liên tiếp đúng thời điểm một số chính sách thuế hỗ trợ đang tiến sát mốc hết hiệu lực.

Theo Nghị quyết 34/2026/NQ-CP, Chính phủ kéo dài thời hạn áp dụng một số chính sách về thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng đối với xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu và nhiên liệu bay đến hết ngày 30/9/2026.

Nghị quyết cũng quy định trường hợp cần điều chỉnh, rút ngắn hoặc kéo dài thời gian có hiệu lực để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh năng lượng và ổn định thị trường xăng dầu, Bộ Công Thương có ý kiến đề xuất gửi Bộ Tài chính để trình Chính phủ xem xét, quyết định.

Như vậy, mốc 30/9 không đồng nghĩa các chính sách thuế sẽ mặc nhiên thay đổi theo một kịch bản duy nhất từ ngày hôm sau. Nhưng khi thời hạn áp dụng đang đến gần, phương án chính sách tiếp theo trở thành vấn đề được doanh nghiệp quan tâm, nhất là trong bối cảnh giá nhiên liệu đang ở mức cao.

Với doanh nghiệp, đây không đơn thuần là câu chuyện một lít xăng tăng thêm bao nhiêu tiền. Giá nhiên liệu còn liên quan trực tiếp đến việc tính giá thành, ký hợp đồng vận tải, xây dựng đơn hàng và kế hoạch sản xuất. Một chính sách có tác động tới chi phí đầu vào vì thế càng được thông tin sớm, doanh nghiệp càng có điều kiện chủ động ứng phó.

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp xung quanh câu chuyện này, Luật sư Nguyễn Thanh Phong, Trưởng Chi nhánh Công ty Luật Sa Vĩ tại Hà Nội cho rằng, trong bối cảnh giá xăng dầu đang biến động, điều doanh nghiệp cần không chỉ là những giải pháp hỗ trợ trước mắt mà còn là khả năng dự báo chính sách.

Theo Luật sư Phong, chính sách thuế đối với xăng dầu phải đồng thời cân đối nhiều mục tiêu, từ nguồn thu ngân sách, điều hành giá, an ninh năng lượng đến tác động đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh. Do đó, việc tiếp tục, điều chỉnh hay kết thúc một chính sách hỗ trợ cần được đánh giá trên diễn biến thực tế của thị trường và sức chịu đựng của nền kinh tế.

“ Doanh nghiệp không thể chủ động trước biến động của giá dầu thế giới, nhưng những yếu tố thuộc chính sách trong nước cần có tính ổn định và khả năng dự báo. Khi một chính sách có thời hạn, phương án tiếp theo nên được xem xét, thông tin đủ sớm để doanh nghiệp có căn cứ tính toán kế hoạch sản xuất, vận tải và giá thành ”, Luật sư Nguyễn Thanh Phong phân tích.

Luật sư Phong cho rằng, điều này không có nghĩa chính sách hỗ trợ thuế phải được kéo dài bằng mọi giá. Việc điều hành còn phải cân đối với ngân sách nhà nước, thị trường xăng dầu và các mục tiêu kinh tế vĩ mô. Song nếu chính sách cần thay đổi, thời điểm và cách thức thực hiện cũng nên được tính toán để hạn chế những biến động quá nhanh đối với chi phí đầu vào.

Điều này càng đáng lưu ý với các ngành sử dụng nhiều nhiên liệu. Khi giá xăng dầu tăng, doanh nghiệp vận tải chịu tác động trực tiếp, nhưng áp lực có thể tiếp tục truyền sang chi phí logistics, giá thành sản xuất và cuối cùng là giá hàng hóa, dịch vụ.

“ Điều doanh nghiệp cần là có đủ thông tin để chuẩn bị. Chính sách càng rõ ràng, được thông tin kịp thời thì doanh nghiệp càng có điều kiện chủ động điều chỉnh phương án kinh doanh, thay vì bị động chạy theo những thay đổi của chi phí đầu vào ”, Luật sư Nguyễn Thanh Phong nhận định.