Tiếp sức cho hộ kinh doanh
Tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật sửa đổi các luật thuế, trong đó điều chỉnh ngưỡng doanh thu tính thuế để phù hợp với thực tiễn biến động của kinh tế thị trường và xu hướng trượt giá. Cụ thể hóa tinh thần đó, Nghị định 141/2026/NĐ-CP đã chính thức nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân đối với hộ kinh doanh lên mức 1 tỷ đồng/năm.
Chính sách này không chỉ đơn thuần là bài toán giảm thuế cho 2,5 triệu hộ kinh doanh trên cả nước mà còn là thông điệp mạnh mẽ của Chính phủ trong việc đồng hành, tháo gỡ khó khăn cho khu vực kinh tế cá thể.
Chia sẻ về ý nghĩa của chính sách, ông Phan Văn Hòa, một tiểu thương kinh doanh mặt hàng lúa gạo tại phường Trường Vinh cho biết: “Trong bối cảnh chi phí mặt bằng, nhân công và nguyên liệu đầu vào tăng cao, việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu miễn thuế giúp các cơ sở như chúng tôi tiết giảm đáng kể gánh nặng tài chính. Việc được miễn thuế giúp tôi có thêm nguồn vốn lưu động để duy trì hàng dự trữ và cân đối lại giá thành sản phẩm, đảm bảo sức cạnh tranh trong giai đoạn thị trường còn nhiều biến động”.
Điểm đáng chú ý trong việc triển khai Nghị định 141 là tính kịp thời và quyết liệt. Mặc dù nghị định được ban hành ngày 29/4/2026, nhưng hiệu lực áp dụng được tính từ ngày 1/1/2026. Ngành Thuế đã chủ động triển khai rà soát, thực hiện các thủ tục bù trừ hoặc hoàn trả số thuế đã nộp trong quý I/2026 đối với các trường hợp thuộc diện được miễn. Việc này không chỉ đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người dân mà còn tạo sự đồng thuận cao, củng cố niềm tin của cộng đồng hộ kinh doanh vào chính sách của Đảng và Nhà nước.
Hướng tới môi trường kinh doanh minh bạch
Việc nâng ngưỡng miễn thuế lên 1 tỷ đồng còn được xem là giải pháp để thay đổi phương thức quản lý thuế hộ kinh doanh. Trước đây, cơ chế thuế khoán khiến không ít hộ kinh doanh e ngại việc mở rộng quy mô hoặc công khai doanh thu thực tế, dẫn đến tình trạng chia nhỏ cơ sở để né thuế.
Chính sách mới đã tháo gỡ rào cản này, khuyến khích các hộ tự giác kê khai và chuyển dần sang sử dụng hóa đơn điện tử. Khi nghĩa vụ thuế được thiết kế phù hợp, các hộ kinh doanh sẽ cởi mở hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ hóa đơn, chứng từ. Điều này giúp cơ quan thuế tiếp cận dữ liệu chính xác, minh bạch hơn, đồng thời, tạo ra môi trường kinh doanh bình đẳng, nơi những đơn vị tuân thủ pháp luật được bảo vệ và hỗ trợ
Xét về khía cạnh cân đối ngân sách địa phương, việc nâng ngưỡng miễn thuế sẽ làm giảm số thu tạm thời. Theo tính toán sơ bộ, ngân sách tại Nghệ An có thể giảm thu khoảng 30 tỷ đồng so với quy định hiện hành và khoảng 160 tỷ đồng so với năm 2025. Tuy nhiên, nhìn ở góc độ vĩ mô, đây là sự đầu tư để “nuôi dưỡng” nguồn thu bền vững.
Địa bàn tỉnh hiện có khoảng 1.600 hộ kinh doanh đạt doanh thu trên 1 tỷ đồng. Việc tập trung quản lý nhóm này thông qua hệ thống hóa đơn điện tử kết nối trực tiếp với cơ quan thuế sẽ mang lại nguồn thu ổn định, đảm bảo tính bền vững cho ngân sách trong dài hạn.
Bên cạnh đó, Nghị định 141 còn tạo cơ chế thông thoáng cho các doanh nghiệp mới chuyển đổi. Những đơn vị có doanh thu dự kiến dưới 1 tỷ đồng sẽ không phải tạm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp trong kỳ đầu. Quy định này giải tỏa tâm lý e ngại về thủ tục kế toán đối với các hộ kinh doanh có nguyện vọng lên mô hình doanh nghiệp.
Anh Ngô Tuấn Anh - Giám đốc Công ty TNHH Trường Vinh 68 khẳng định: “Chính sách đã loại bỏ được rào cản về thủ tục và gánh nặng tài chính trong giai đoạn đầu chuyển đổi. Đây chính là động lực để chúng tôi tự tin hơn trong việc phát triển quy mô, nâng cao năng lực quản trị theo chuẩn mực doanh nghiệp, tăng vị thế cạnh tranh trên thị trường”.
Nhìn lại lịch sử điều tiết thuế, có thể thấy ngưỡng doanh thu miễn thuế đã trải qua một hành trình dài: Từ mốc 100 triệu đồng lên 200, 500 triệu và giờ là mức 1 tỷ đồng. Mỗi giai đoạn đều phản ánh sự điều chỉnh linh hoạt của chính sách để phù hợp với thực tiễn phát triển.
Chuyên gia thuế Nguyễn Văn Được, Hội Tư vấn Thuế Việt Nam nhấn mạnh: “Nâng ngưỡng miễn thuế là bước đi chiến lược trong việc hiện đại hóa quản lý thuế. Để chính sách thực sự đi vào cuộc sống, bên cạnh nỗ lực cải cách của cơ quan thuế, rất cần sự đồng hành của cộng đồng kinh doanh trong việc tuân thủ pháp luật, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản trị. Tin tưởng rằng, với những thay đổi hệ thống này, khu vực kinh tế cá thể tại Nghệ An sẽ không chỉ dừng lại ở quy mô nhỏ lẻ mà sẽ trở thành những “tế bào” kinh tế năng động, đóng góp quan trọng vào sự phát triển bền vững của quê hương”.
