Cắt giảm thủ tục hành chính: VCCI kiến nghị mở rộng cải cách ở 7 lĩnh vực trọng yếu

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có văn bản góp ý gửi Bộ Tư pháp đối với Dự thảo Nghị quyết cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh thuộc các lĩnh vực: Quốc phòng, Nội vụ, Tài chính, Xây dựng, Ngoại giao, Tư pháp, Ngân hàng (Dự thảo). Theo VCCI, Dự thảo được xây dựng trong thời gian ngắn nhưng có phạm vi cải cách rất rộng, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tạo động lực cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.

VCCI đánh giá cao việc Dự thảo cho phép áp dụng trực tiếp các phương án cắt giảm, đơn giản hóa ngay sau khi Nghị quyết có hiệu lực mà không phải chờ sửa đổi từng nghị định chuyên ngành. Theo đó, Dự thảo đề xuất phân cấp 12 thủ tục hành chính, bãi bỏ 52 thủ tục, đơn giản hóa 79 thủ tục khác; đồng thời không tiếp tục quy định 89 điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa thêm 35 điều kiện kinh doanh. Đây được xem là bước đi phù hợp với tinh thần của Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, giúp doanh nghiệp nhanh chóng được hưởng lợi từ cải cách thể chế.

Tuy nhiên, qua tổng hợp ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội trong nước, quốc tế, VCCI cho rằng dự thảo vẫn còn một số nội dung cần tiếp tục bổ sung để giải quyết triệt để những vướng mắc tồn tại trên thực tế.

Đối với lĩnh vực quốc phòng, VCCI nhất trí với việc rút ngắn thời gian cấp giấy phép kinh doanh sản phẩm mật mã dân sự và giấy phép xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, VCCI đề nghị bổ sung nội dung cải cách thủ tục xuất nhập cảnh tại cửa khẩu cảng biển. Theo phản ánh của các doanh nghiệp vận tải biển quốc tế, quy trình kiểm soát biên phòng tại cảng biển hiện vẫn thực hiện hoàn toàn thủ công (đối chiếu thị thực, đóng dấu hộ chiếu và thẻ đi bờ cho hàng nghìn hành khách mỗi chuyến tàu), gây áp lực rất lớn về nhân sự và chi phí hành chính, ảnh hưởng tiêu cực đến trải nghiệm du lịch của khách quốc tế. Đề nghị nghiên cứu đơn giản hóa thủ tục theo hướng cho phép khai báo điện tử trước chuyến đi, tiếp nhận dữ liệu hành khách trước khi tàu cập cảng, phù hợp với cam kết của Việt Nam theo Công ước FAL 65 của Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO).

Trong lĩnh vực nội vụ, VCCI đánh giá cao việc chuyển từ cơ chế cấp phép sang cơ chế thông báo đối với doanh nghiệp cung ứng lao động giúp việc gia đình ở nước ngoài. Đồng thời, VCCI đề nghị đơn giản hóa thủ tục gia hạn giấy phép lao động cho chuyên gia nước ngoài theo hướng chỉ yêu cầu nộp bổ sung những tài liệu có thay đổi, thay vì nộp lại toàn bộ hồ sơ như khi cấp mới.

Đối với lĩnh vực tài chính, VCCI kiến nghị xem xét nâng hoặc bãi bỏ mức trần 5 triệu đồng mỗi tháng mỗi người đối với các khoản chi bảo hiểm hưu trí tự nguyện và bảo hiểm nhân thọ được tính vào chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế. Bên cạnh đó, VCCI cũng đề nghị ban hành hướng dẫn rõ ràng nhằm tránh đánh thuế trùng đối với các nền tảng thương mại điện tử B2B và bổ sung quy định công nhận giấy chứng nhận bảo hiểm bảo lãnh có giá trị pháp lý tương đương thư bảo lãnh ngân hàng trong hoạt động đấu thầu.

Ở lĩnh vực xây dựng, VCCI đánh giá cao việc bãi bỏ 20 thủ tục hành chính trong các lĩnh vực hàng hải, đường thủy nội địa, đăng kiểm và quản lý chất lượng công trình. Tuy nhiên, VCCI cho rằng cần tiếp tục phân cấp mạnh hơn đối với hoạt động duy tu, nạo vét luồng lạch định kỳ và xây dựng quy trình rút gọn để xử lý hàng hóa tồn đọng, phế liệu lưu giữ quá lâu tại cảng biển. VCCI cũng đồng tình với đề xuất bãi bỏ điều kiện kinh doanh đối với sản phẩm amiăng trắng thuộc nhóm Serpentine.

Trong lĩnh vực ngoại giao, VCCI đề nghị sửa đổi quy định về cấp phép tổ chức hội nghị, hội thảo quốc tế. Theo phản ánh của nhiều hiệp hội doanh nghiệp, việc áp dụng thủ tục xin phép đối với mọi sự kiện có yếu tố nước ngoài, kể cả hội thảo chuyên môn thông thường, đang tạo ra gánh nặng hành chính không cần thiết. VCCI kiến nghị chỉ duy trì cơ chế cấp phép đối với các sự kiện có nội dung nhạy cảm liên quan đến an ninh, quốc phòng.

Đối với lĩnh vực tư pháp, VCCI nhất trí với phương án chuyển từ cơ chế đăng ký hành nghề sang cơ chế thông báo đối với doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản. Đồng thời, VCCI đề nghị bổ sung hướng dẫn cụ thể về đăng ký giao dịch bảo đảm đối với máy móc, thiết bị hình thành trong tương lai nhằm giảm rủi ro cho các tổ chức tín dụng.

Trong lĩnh vực ngân hàng, VCCI đánh giá cao việc bổ sung quy định về thủ tục tham gia cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các giải pháp Fintech. Tuy nhiên, VCCI đề nghị bãi bỏ yêu cầu ngân hàng nước ngoài phải nộp xác nhận riêng của cơ quan quản lý nước sở tại khi xin cấp phép bổ sung nghiệp vụ, đồng thời sớm xây dựng khung pháp lý cho cơ chế quản lý thanh khoản tập trung (cash pooling) và làm rõ lộ trình áp dụng các điều kiện kinh doanh mới đối với tổ chức trung gian thanh toán đã được cấp phép.

Ngoài các góp ý theo từng lĩnh vực, VCCI đề xuất Bộ Tư pháp thiết lập cơ chế giám sát việc thực thi Nghị quyết thông qua chế độ báo cáo tiến độ hàng quý. Đồng thời, cần bảo đảm sự đồng bộ giữa các nghị quyết cắt giảm thủ tục hành chính của các bộ, ngành và mở rộng nguyên tắc liên thông dữ liệu để người dân, doanh nghiệp không phải nộp lại các giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã có sẵn.

VCCI cũng kiến nghị bãi bỏ hoàn toàn yêu cầu nộp song song hồ sơ giấy đối với các thủ tục đã được thực hiện và xác thực thành công trên môi trường điện tử. Theo VCCI, nếu các đề xuất này được tiếp thu đầy đủ, Dự thảo sẽ tạo ra bước đột phá thực chất trong cải cách thủ tục hành chính, giảm đáng kể chi phí tuân thủ và củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp vào quyết tâm cải cách thể chế của Chính phủ.

Theo Tạp chí Diễn đàn Doanh Nghiệp